Các loại bảo hiểm xã hội bạn cần phải biết khi làm việc và sinh sống ở Nhật Bản①

 

Chắc hẳn đây được coi là một trong những vấn đề mà nhiều bạn du học sinh, thực tập sinh quan tâm nhất khi mới bước chân tới Nhật Bản. Không có gì bất ngờ khi rất nhiều người rơi vào những hoàn cảnh “dở khóc dở cười” khi không hiểu được bản chất của từng loại bảo hiểm của Nhật Bản cũng như luôn thắc mắc liệu bản thân có phải đóng bảo hiểm không, có nên đăng ký bảo hiểm không và nếu không đăng ký thì sẽ như thế nào.

Vậy trong bài viết ngày hôm nay, mình sẽ giới thiệu “Các loại bảo hiểm xã hội bạn cần phải biết khi làm việc và sinh sống ở Nhật Bản” để mọi người có thể nắm bắt được nghĩa vụ, trách nhiệm và quyền lợi của bản thân liên quan đến vấn đề “bảo hiểm xã hội” khi đang sinh sống và làm việc tại Nhật.

 

B. Nội dung chi tiết các loại bảo hiểm ở Nhật Bản:

2.Bảo hiểm hưu trí – 厚生年金保険 (Kōsei nenkin hoken):

▷Có 3 loại Bảo hiểm hưu trí ở Nhật Bản:

 ・Quỹ lương hưu cơ bản – 国民年金 (Kokumin nenkin): Tất cả những cá nhân trong độ tuổi từ 20 đến 60 tuổi, bất kể quốc tịch, đang cư trú tại Nhật Bản đều có nghĩa vụ phải tham gia.

・Quỹ lương hưu phúc lợi – 厚生年金 (Kōsei nenkin): Tất cả những người đang đi làm tại các công ty có áp dụng chế độ bảo hiểm phúc lợi (bảo hiểm xã hội) đều có nghĩa vụ phải tham gia thêm quỹ lương hưu phúc lợi này.

 ・Quỹ lương hưu công vụ – 共済年金 (Kyōsai nenkin): Quỹ lương hưu dành cho các nhân viên công vụ – 公務員 (Kōmuin), giáo viên trường tư lập,…

 

 

▷Đối tượng phải đóng Bảo hiểm hưu trí:

Tất cả những cá nhân đang cư trú tại Nhật Bản (bất kể quốc tịch), độ tuổi từ 20 đến 60. Tuy nhiên, tiền phí phải đóng hàng tháng và cách thức nộp sẽ khác nhau tùy vào công việc hiện tại của mỗi cá nhân, cụ thể:

 ・Nhóm 1: Sinh viên, người làm nông lâm ngư nghiệp, nghề tự do hoặc không có nghề nghiệp…

 ・Nhóm 2: Người đang làm việc tại các công ty có tham gia quỹ lương hưu phúc lợi.

 ・Nhóm 3: Những người phụ thuộc của đối tượng thuộc nhóm 2 và trong độ tuổi từ 20 đến 60.

 

 

▷Bạn không phải đóng Bảo hiểm hưu trí nếu:

 ・ Là “Người phụ thuộc”.

 ・ Đang thất nghiệp.

 ・Là học sinh.

 ・Trong diện “Hoạt động ngoài tư cách lưu trú” – 資格外活動許可 (Shikakugaikatsudōkyoka): Tổng thời gian hoặc tổng số ngày làm việc đều ít hơn ¾ tổng thời gian hoặc tổng số ngày làm việc của một nhân viên bình thường (28 tiếng/ tuần).

 

Ngoài ra, nếu bạn thỏa mãn tất cả những điều kiện dưới đây, bạn sẽ phải đóng Bảo hiểm y tế:

 ・ Thời gian làm việc trên 20h/ tuần.

 ・Người có nguyện vọng muốn làm việc trên 1 năm.

 ・Tiền lương hàng tháng trên 88,000 yên.

 ・Không phải học sinh.

 ・Đang làm việc cho doanh nghiệp có trên 501 nhân viên.

 

 

Phí bảo hiểm:

Mỗi nhóm đối tượng sẽ các mức đóng phí khác nhau, cụ thể:

 

 ・Đối với Nhóm 1: Tiền phí phải đóng hàng tháng của các đối tượng nhóm 1 là tiền phí cơ bản – 国民年金保険料 (Kokumin nenkin hoken-ryō): không phụ thuộc vào tuổi tác, giới tính hay thu nhập của người nộp. Tuy nhiên, số tiền này thường thay đổi theo từng năm theo chính sách của chính phủ, khoản phí bạn phải đóng trong năm 2020 là 16.540 yên/tháng. Các đối tượng thuộc nhóm 1 sẽ phải nộp tiền phí cho quỹ lương hưu Nhật Bản – 日本年金機構 (Nihon’nenkinkikō) dựa trên các tờ thông báo tiền bảo hiểm do quỹ này gửi về cho bạn hàng tháng thông qua các cửa hàng tiện lợi, ngân hàng,…

 ・Đối với Nhóm 2: Đây là nhóm đối tượng vừa phải tham gia quỹ lương hưu cơ bản, vừa phải tham gia thêm quỹ lương hưu phúc lợi. Tuy nhiên, trên thực tế, chỉ cần làm thủ tục tham gia quỹ lương hưu phúc lợi tại công ty, bạn sẽ tự động được chuyển vào danh sách tham gia quỹ lương hưu cơ bản. Tiền phí hàng tháng sẽ bao gồm khoản phí cơ bản và khoản phí phúc lợi phụ trội, gộp chung gọi là phí phúc lợi – 厚生年金保険料 (Kōsei nenkin hoken-ryō). Khoản phí này không cố định mà tỷ lệ với thu nhập của người đóng, rơi vào khoảng 17.828% lương hàng tháng, tuy nhiên, bạn sẽ được công ty hỗ trợ 50% số tiền phải đóng. Khoản phí của các đối tượng thuộc nhóm 2 được trừ trực tiếp vào lương hàng tháng.

 ・Đối với Nhóm 3: Những cá nhân thuộc nhóm 3 sẽ được quỹ lương hưu mà chồng/vợ người đó tham gia tại công ty hỗ trợ hoàn toàn chi phí, vì vậy, mặc dù không phải đóng phí hàng tháng nhưng họ vẫn sẽ được hưởng các chế độ của quỹ lương hưu cơ bản khi về già. Tuy nhiên, chồng/vợ của những đối tượng thuộc nhóm 3 cần làm thủ tục đăng ký “Người phụ thuộc” tại công ty.

 

 

Điều kiện & Quyền lợi:

▷Điều kiện:

Điều kiện cơ bản để được nhận lương hưu của tất cả mọi người khi tham gia “Quỹ lương hưu cơ bản” và “Quỹ lương hưu phúc lợi” như sau:

 ・Tổng thời gian tham gia Quỹ lương hưu cơ bản phải trên 10 năm.

 ・Thời gian tham gia Quỹ lương hưu phúc lợi phải trên 1 năm.

 

▷Quyền lợi:

 ・Nếu đóng tiền phí “Quỹ lương hưu cơ bản” liên tục 40 năm (480 tháng) thì số tiền lương hưu bạn có thể nhận được sau khi đủ 65 tuổi theo quy định hiện hành là khoảng 780,000 yên/ năm (trung bình tầm 60,000 yên/ tháng)

Nếu thời gian đóng phí của bạn dưới 40 năm thì số tiền trên sẽ thay đổi dựa theo công thức như sau:

Tiền lương hưu nhận được = Số tháng đã đóng × 780,000 / 480 tháng.

(Ví dụ, nếu chỉ đóng 20 năm = 240 tháng thì tiền lương hưu bạn nhận được chỉ khoảng hơn 390,000 yên/ năm, tức trung bình khoảng 32,500 yên/ tháng).

 

 ・Đối với “Quỹ lương hưu phúc lợi”, cách tính số tiền lương hưu phúc lợi nhận được khá phức tạp vì còn phụ thuộc nhiều vào số năm đóng phí, thu nhập trung bình của bạn trong suốt thời gian tham gia quỹ lương. Do đó, trong bài viết này, mình tạm thời chưa đề cập đến “Quỹ lương hưu phúc lợi”. Các bạn có thể truy cập vào link dưới đây để có thể tính được số tiền lương hưu phúc lợi của riêng mình một cách chính xác nhất:

Chế độ thanh toán một lần khi ra khỏi bảo hiểm (dành cho người nước ngoài):

Để có thể nhận lại tiền thanh toán một lần này bạn phải thỏa mãn những điều kiện sau:

 

 ・Không có quốc tịch Nhật Bản.

 ・Đã đóng Bảo hiểm hưu trí – 厚生年金保険 (Kōsei nenkin hoken) trên 6 tháng.

 ・Không còn địa chỉ tại Nhật Bản.

 ・Không có quyền lợi nhận lương hưu (bao gồm lương hưu tai nạn).

 ・Nộp đơn trong vòng 2 năm kể từ ngày không còn địa chỉ tại Nhật Bản.

 

 

Các loại bảo hiểm xã hội bạn cần phải biết khi làm việc và sinh sống ở Nhật Bản③

 

Con đường vươn tới ước mơ của thực tập sinh Việt Nam